İstanbul Mebusu Muhtar Bey, Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın huzurunda yaptığı konuşmada, İstanbul halkının duyduğu derin sevgi ve bağlılığı dile getirdi. Konuşmasına “Büyük müncimiz, sevgili Reisicumhurumuz” sözleriyle başlayan Muhtar Bey, İstanbul halkının kurtarıcısına karşı büyük bir minnet, saygı ve özlem içinde olduğunu ifade etti. Gazi Hazretlerinin bu güzel şehri teşrif etmelerinin, İstanbul halkı için büyük bir mutluluk ve onur kaynağı olduğunu belirtti. Sözlerini, en derin şükran ve hürmet duygularıyla selamlayarak tamamladı.
Halkın Coşkulu Sevgisi
Muhtar Bey’in konuşmasının ardından Gazi Mustafa Kemal Paşa, kendisine ve heyetin diğer üyelerine teşekkür etti. Daha sonra istasyona doğru yürümeye başladı. Bu sırada kasabanın her tarafından yeni bir alkış fırtınası koptu. Halk coşkuyla ellerini sallıyor, bayraklar uzatılıyor, izci gençler ve okul çocukları hep bir ağızdan “Yaşa! Yaşa!” diye bağırıyordu.
Gazi, bu sevgi gösterilerine gülümseyerek ve başıyla selam vererek karşılık verdi. Jandarma ve halkın oluşturduğu koridor arasından ilerlerken herkesle yakından ilgileniyor, iltifatlarını esirgemiyordu. Askerî müfrezelerin önünden geçerken durdu, gür ve net bir sesle sordu:
— Nasılsınız askerler?
Bu soru karşısında askerler, büyük bir heyecan ve bağlılıkla şu cevabı verdiler:
— Var ol Paşam! İyiyiz!
Bu kısa diyalog, Başkomutan ile askerleri arasındaki güçlü bağın canlı bir göstergesi oldu.
Ertuğrul Yatına Geçiş
Saat 11.45’i gösterdiğinde, Gazi Mustafa Kemal Paşa Ertuğrul yatına geçmek üzere Üssübahri Müdürlüğü’nün 17 numaralı rıhtımına yöneldi. İzmit’ten ayrılışlarını ilan etmek için bu sırada yirmi bir pare top atışı yapıldı. Bu, hem resmî hem de duygulu bir veda anıydı Private Tours Istanbul.
Gazi Hazretlerine; Nafıa Vekili Behiç Bey, Sıhhiye Vekili Refik Bey, Kütahya Mebusu Nuri Bey, Bozok Mebusu Salih Bey, Sinop Mebusu Recep Zühdü Bey, Bolu Mebusu Cevad Abbas Bey ve Gaziantep Mebusu Kılıç Ali Bey refakat ettiler. Ayrıca, Gazi’nin özel izniyle İstanbul gazetecileri de bu tarihi yolculuğa katılma şerefine nail oldular.
Denizden Görkemli Uğurlama
Ertuğrul yatına saat 11.45’e çeyrek kala hareket emri verildi. Yat ilerlerken önde Hamidiye kruvazörü, arkada ise diğer gemiler sıralandı. Torpidolar Hamidiye’yi takip ediyor, sahilde toplanan halkın sevinç dolu tezahüratları denize yayılıyordu. Vapur düdükleri, kalelerden atılan toplar ve İzmit dağlarında yankılanan alkış sesleri, bu tarihi anı daha da görkemli hâle getiriyordu.
Bir süre sonra Hamidiye öne geçti. Berk-i Satvet sancakta, Peyk-i Şevket iskelede olacak şekilde Ertuğrul yatını ortalarına aldılar ve birlikte düzenli bir hat üzerinde seyirlerine devam ettiler.