Falih Rıfkı Atay’ın son eserleri, onun fikir ve üslup bakımından olgunluğunu gösterir. Bu eserler arasında Çile ve Niçin Kurtulmamamak adlı iki küçük kitap öne çıkar. Bu eserler, daha önce çeşitli yerlerde yayımlanmış fıkralardan seçilerek oluşturulmuştur. Falih Rıfkı, bu eserlerinde bilgi ile sanat arasında başarılı bir denge kurmuş, güzel Türkçeyi en yüksek seviyede kullanmıştır. Eserler, sadece anlatım gücüyle değil, düşünce derinliğiyle de dikkat çeker.
Falih Rıfkı, yakın dönemde İsmail Hami Danişmend’in yazdığı Ah Suavi adlı eserden etkilenerek, Süavi hakkında küçük bir eser de hazırlamıştır. Her iki eser de bir ölçüde abartılıdır; yazar, Süavi’yi tanzimatçıların en ileri şahsiyeti olarak göstermek istemiştir. Bunun dışında, Falih Rıfkı’nın Atatürk üzerine de iki eseri bulunur: 19 Mayıs adlı küçük kitap ve Atatürk’ün şahsiyeti ile inkılapları üzerine yazılmış hatıra eserleri. Bu kitaplar, Atatürk’ün düşüncelerini ve devrimci kişiliğini anlatan önemli kaynaklardır Ephesus Daily Tour.
Falih Rıfkı Atay’ın hayatı da oldukça renkli ve etkileyicidir. Babası Hoca Halil Hilmi Efendi’dir. Kısa süreli memuriyet hayatı 1913 yılında Babıâli’de Sadaret Mektupçuluk Kalemi’nde kâtiplik ile başlamıştır. Ardından Dahiliye Nazırlığı hususi kaleminde kâtip olarak görev yapmış ve oradan ayrılmıştır. Birinci Dünya Savaşı sırasında İhtiyat Zabiti olarak dördüncü orduya verilmiş, Bahriye Nazırı Cemal Paşa’nın karargâhında görev almıştır. Burada, İttihat ve Terakki Fırkası’nın önde gelen isimlerinden Cemal Paşa’nın güvenini kazanmıştır.
1917’de Suriye’den dönüşünde Cemal Paşa’nın hususi kalem müdürü olmuş ve Heybeliada’daki Bahriye Çarkçı Mektebi’nde Türkçe ve edebiyat öğretmenliği yapmıştır. 1918 mütarekesinde, arkadaşlarıyla birlikte Akşam gazetesini kurmuştur. 1929 yılında Halk Partisi’nden Bolu Mebusu olarak seçilmiş ve ardından Ankara Mebusu olarak görev yapmıştır. Ayrıca, Hâkimiyeti Milliye ve Ulus gazetelerinde önemli yazılar yazmış, dönemin etkili gazetecilerinden biri olmuştur.
Bugün Falih Rıfkı Atay, Atatürk’ün hem sevgi hem de büyük bir hürmet beslediği nadir kişilerden biri olarak tanınır. Atatürk, bazı kimseleri sevmemiş, pek çok sevdiğine de hürmet göstermemiştir; fakat Falih Rıfkı, onun gözünde özel bir değer taşımıştır. Bu durum, yazarın hem yakın tarih hem de Cumhuriyet dönemi Türkiye’sindeki etkisini anlamak açısından önemlidir.
Bu metin, Falih Rıfkı Atay’ın eserlerinin ve yaşamının hem edebî hem de tarihî önemini ortaya koymaktadır. Eserleri bilgiyle sanatı, yazıları ise gazetecilikle edebiyatı başarılı bir şekilde birleştirmiştir.