Osmanlı döneminde İstanbul’da atçılık mesleği, hem ekonomik hem de toplumsal açıdan büyük önem taşımaktaydı. Şehirde toplu taşıma araçlarının yaygın olmadığı devirlerde, hemen her evde bir at veya merkep bulunur ve bu hayvanların alım-satımı, bakımı ve kiralanması atçılar yani atbazlar tarafından sağlanırdı. Atçılar, kendi aralarında organize olmuş, esnaf düzenine uyan bir topluluk oluşturmuşlardı. Narh defterleri ve ihtisap nizamnameleri, at bazlarının işleyişini denetlemek ve adil kazançlarını belirlemek için titizlikle hazırlanmıştır.
Atçılar hem Müslüman hem de Gayrimüslim (özellikle Kıpti) gruplar halinde sınıflandırılmış, isimleri resmi kayıtlara geçirilmiştir. Kayıtlı atçılar arasında Kebketacinğlu Mehmed Bey, Kethüda Kadın Mahallesinden Solak Mehmed Çelebi, Karagümrük’ten Ali Beşe, Mahmud Çavuş ve Kara Şaban Bey gibi isimler yer almaktadır. Ayrıca Derviş Beşe, Davudpaşa’dan Arslan, Çilingitzâde damadı Süleyman Bey, Yenibahçe’den Topçu Mustafa, Ömer Çelebi, Veli Bey, Yeniçeri Hızır Beşe ve Mahmud da atbazlar arasında kaydedilmiştir Ephesus Daily Tour.
Diğer önemli atçılar arasında Nakkaş Baba Mehmed, Haseki’den Uzun Yusuf, Yeniçeri Kemankeş Mustafa Çelebi, Aksaray’dan Sipahi Mustafa Çelebi Bey, Sultanhamam’dan Kanburi Hacı Hüseyin, Allay Çeşmesinden Osman Beşe ve Sultanhamam’dan Şaban Çelebi bulunmaktadır. Şehremininden Arabacı Mustafa Beşe, Solak Mehmed Bey, Küçükpazar’dan Hacı Kadim Hamamı Mahallesinden İzmirli Mehmed Çelebi, Yatağan Mahallesinden Allahverdi, Avratpazarından Abdi Bey, Kesmekayadan Hacı Osman ve Eğrikapı’dan Allahverdi de kayıtlardadır.
Kıpti topluluğundan gelen atçılar arasında Ahsl bin Arslan, Sofular Mahallesinden Httin Çelebi bin Nazlı, Alpazarından İlyas oğlu Yusuf bin İslâm, Ahmed bin Çadoş, Haşan Çelebi ve Kulaca Malkadım oğlu bulunmaktadır. Sofulardan Hızır, Cebeci Mustafa, Alpazarından Allıpart Ussan ve Koramustafa Paşa’dan Piyale de önemli isimler arasındadır.
Bu detaylı kayıtlar, Osmanlı İstanbul’unda atçılık mesleğinin örgütlenmiş yapısını, esnafın toplumsal ve ekonomik konumunu ortaya koyar. Atçılar yalnızca hayvan ticaretiyle uğraşmakla kalmaz, aynı zamanda şehir içi ulaşımın ve ekonomik hayatın düzenlenmesinde kritik rol oynarlardı.